Główne miasto ziemi kłodzkiej. Leży w północno-wschodniej części Kotliny Kłodzkiej, u południowo-zachodnich podnóży Gór Bardzkich na wysokości ok. 290–370 m. Najniższym punktem jest ujście Ścinawki na północy Ustronia, a najwyższym zbocza Czerwoniaka na południu przy granicy z Krosnowicami.
Kłodzko leży na klimatycznej strefie przejściowej, z niewielką przewagą klimatu kontynentalnego. Średnia temperatura roku wynosi 7,4 °C, z kolei roczna amplituda sięga 19,3 °C. Opady atmosferyczne zamykają się w granicach 599 mm.
Kłodzko rozwinęło się nad Nysą Kłodzką. W obrębie miasta uchodzą do niej tylko małe cieki o charakterze potoków: Jodłownik i Jaszkówka. Powyżej niego do Nysy Kłodzkiej wpływa Bystrzyca Dusznicka. Przed samym Kłodzkiem zasilana jest ona jeszcze przez Białą Lądecką, a poza terytorium miasta na północy przez Ścinawkę.
Specyfika położenia Kłodzka oraz zbieg kilku ważniejszych cieków przyczynia się czasem do znacznych szkód wskutek spiętrzenia wód Nysy Kłodzkiej. Do największych powodzi należały te w latach: 1310, 1938 i 1997. Nysa tworzy tu także Młynówkę, zasilającą kiedyś dwa młyny i wydzielającą Wyspę Piasek.
Przy intensywnym zagospodarowaniu rolniczym już w średniowieczu Kotlina Kłodzka została pozbawiona w większości zadrzewienia, które zostały zastąpione przez pola uprawne. Świadectwem po tych dawnych zespołach leśnych są nieliczne okazałe drzewa o charakterze pomnikowym, jak np. 400-letni cis na Jurandowie o 14 m wysokości i obwodzie 1,5 m oraz 300-letni klon o wysokości 16 m i obwodzie 4,38 m.
W niektórych rzadkich dolinkach zachowały się fragmenty łęgu jesionowego Caricii remotae-Fraxinetum z licznymi skrzypami olbrzymimi, śledziennicą naprzeciwlistną, przetacznikiem górskim i bodziszkiem żałobnym.
Na łąkach użytkowanych w sposób mniej intensywny spotkać można wiele roślin, takich jak: rdest wężownik, pełnik europejski zwany Różą Kłodzką oraz jaskier.
W samym mieście jedyne większe zespoły drzewiaste zachowały się na terenach Fortecznej Góry i Owczej Góry, głównie od północy i zachodu. Są to drzewostany dębowo-lipowe z bukiem i grabem o charakterze parkowym, podobnie jak nad Młynówką, nad którą malowniczy akcent tworzą wierzby płaczące. Poza centrum występują głównie przy ulicach klony i lipy.
Pomniki przyrody
W mieście Kłodzku rośnie 5 drzew, uznanych za pomniki przyrody. Są to:
jesion wyniosły – w parku miejskim przy ul. Armii Krajowej, obwód 424 cm,
topola czarna – w parku miejskim przy ul. Daszyńskiego, obwód 505 cm,
topola biała – w parku miejskim ul. Daszyńskiego przy murze klasztoru franciszkanów, obwód 340 cm,
cis pospolity – na prywatnej posesji przy ul. Rajskiej, obwód 220 cm,
tulipanowiec amerykański – w parku miejskim przy ul. Daszyńskiego, obwód 200 cm.
Kłodzko zachowało doskonale ukształtowany, kompletny i oryginalny układ urbanistyczny miasta średniowiecznego, który jest ściśle dostosowany do ukształtowania terenu i podporządkowany obronnej roli zamku, a później twierdzy. Najstarsza część miasta leży na lewym brzegu Nysy Kłodzkiej, na wysokiej terasie, u stóp Fortecznej Góry. Powoduje to, że na terenie starego miasta występują znaczne różnice wysokości, wynoszące ok. 20 m w przypadku rynku i rzeki, a pomiędzy twierdzą a rzeką aż ok. 60 m. Stąd też duża liczba ulic jest stromych, a nawet biegnie po stopniach, jak w przypadku ul. Spadzistej, co nadaje tej części miasta malowniczość. Obszar starówki oddzielony jest od pozostałych części miasta przez parki, które przybierają formę plantów, skwerów i zieleńców.
Nieco nowsza jest część Kłodzka położona na wyspie Piasek, utworzonej przez Młynówkę. Dominantą całego zespołu miejskiego jest potężna twierdza bastionowa położona na Fortecznej Górze i nieco mniejsza twierdza pomocnicza na Owczej Górze. Miasto ma nietypowe ukształtowanie, ponieważ całkowicie wypełniło wąską dolinę rzeczną pomiędzy oboma wzniesieniami, wykorzystując strategiczne położenie tego miejsca. Natomiast w dzielnicach stanowiących dawniej odrębne osady, takie jak: Ustronie, Jurandów, Leszczyny, Zagórze czy Książek zachowały w całości swój pierwotny układ urbanistyczny w postaci wsi łańcuchowych lub folwarków.
W północnej części miasta, za historycznymi przedmieściami: Wojciechowickim i Wygonem wznosi się na nierównym terenie pnącym się do góry osiedle domów jednorodzinnych Owcza Góra powstałe w drugiej połowie XX w. Rozciąga się z niego panorama na całe miasto, z której widoczne jest po drugiej stronie, powstałe w tym samym czasie osiedle im. Kruczkowskiego, wybudowane z wielkiej płyty.
Kłodzko posiada jeden z bogatszych, zróżnicowanych i cenniejszych w kraju obiektów zabytkowych tworzących wspaniałą panoramę Do cenniejszych obiektów należą:
bastionowa twierdza na miejscu wcześniejszego zamku z 1577, przebudowanego w latach 1680–1702, w największym stopniu rozbudowana przez króla pruskiego Fryderyka II Wielkiego,
późnogotycki kościół Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny, rozpoczęty przez joannitów w 1344 r., ukończony w początku XVI w.; wnętrze przebudowane w okresie baroku (1660–1670); wyposażenie wnętrza głównie barokowe – ołtarz główny z 1727–1729 (K. Tausch), ambona z 1717 (M. Klahr), a także gotycka XIV-wieczna figura Madonny z czyżykiem,
barokowy zespół klasztorny franciszkański: kościół Matki Boskiej Różańcowej (1628–1631, przebudowa ok. 1711) i klasztor,
kościół św. Jerzego i św. Wojciecha, dawniej Chrystusa Króla, pierwsza wzmianka historyczna pochodzi z 1275 r. W XIV w. założono tu klasztor joannitów, który spłonął w 1469/1470 r. Budowę obecnego kościoła w stylu barokowym rozpoczęli w 1643 r. bernardyni, w prezbiterium znajduje się pozostałość sklepienia gotyckiego. Nad kościołem góruje wieża dobudowana w 1760 r.; przy kościele klasztor z drugiej połowy XVII w., od 1946 zajmowany przez ss. klaryski,
gotycki most na Młynówce z lat ok. 1280–1390 z barokowymi figurami, stylistycznie powiązany z mostem Karola w Pradze,
ratusz z końca XIX w., z renesansową wieżą,
dawne kolegium jezuickie (1655–1690, C. Lurago),
Muzeum Ziemi Kłodzkiej w budynku dawnego konwiktu jezuickiego,
renesansowe i barokowe kamienice z XVI-XVIII w.,
kamienny średniowieczny krzyż pokutny.