A A A

Wieś wzmiankowana była w 1346 roku jako dobro rycerskie. Jednak na jej terenie znaleziono szereg narzędzi z wcześniejszego okresu paleolitu. Dogodne położenie pozwalało na szybki rozwój wsi, przerywany jedynie kolejnymi zawieruchami wojennymi. Szczególnie dokuczliwa okazała się wojna 30-letnia, podczas której w wyniku zarazy zmarło 364 mieszkańców. Bardzo szybko odzyskała dawną świetność, a wkrótce powstały pierwsze zakłady, w tym wapiennik nad Jeziorkiem Daisy. Apogeum swego rozwoju miejscowość osiągnęła w poł. XIX w.
 
Mokrzeszów w swych obecnych granicach był wsią dwudzielną, związaną z dwoma ośrodkami dóbr w Dolnym i Górnym Mokrzeszowie.
 
Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są:
 
– Kościół pw. św. Jadwigi, gotycki z XIV w., przebudowany około 1500 r., remontowany na przełomie XIX/XX w. i 1965 r. Najciekawszym elementem wyposażenia są: gotycka rzeźba Madonny z około 1430 r. i epitafia z XVI w.
 
– Pałac z czwartej ćwierci XIX w., ostatnimi właścicielami byli von Hochbergowie z Książa
 
- szpital, zbudowany z cegły w kolorze żółtym w stylu neogotyckim w drugiej połowie XIX w. otoczony parkiem. Szpital i dom starców został wybudowany z funduszy przekazanych Zakonowi Kawalerów Maltańskich przez właściciela miejscowości. Podczas I wojny światowej w obiekcie mieścił się szpital dla pilotów, a w latach 1918-1939 był budynkiem sanatoryjnym. Istnieje hipoteza o siedzibie stowarzyszenie Źródeł Życia (Lebensborn) w szpitalu. Po II wojnie światowej mieścił szkoły rolniczo-ogrodnicze, Wojewódzki Ośrodek Doskonalenia Rolniczego, Wojewódzki Ośrodek Doskonalenia Kadr Administracji Państwowej. Pomieszczenia budynku były planem dla polskiego serialu Gruby z 1971 r. Zespół stanowił niegdyś rezydencję właścicieli Dolnego Mokrzeszowa rodu von Gellhorn i założony został na planie regularnym zbliżonym do prostokąta. Zachowany jest dawny, osiowy układ przestrzenny, nawiązujący do barokowych założeń pałacowych enire cour etjardin. Do pałacu od drogi wiedzie aleja kasztanowców. Rezydencja wzniesiona została po połowie XIX wieku na starszych, prawdopodobnie z przełomu XVII i XVIII wieku fundamentach, przebudowana w latach 60. XX wieku.
 
Oprócz tego w Mokrzeszowie możemy odwiedzić:
 
Zespół Folwarczny
 
W południowej części miejscowości znajduje się zespół folwarczny właścicieli Górnego Mokrzeszowa. Pałac zamykał od południa czworoboczny dziedziniec folwarczny. Budynek pałacu może mieć siedemnastowieczną metrykę, rozbudowany został w latach 60. XIX wieku. Pałac pierwotnie założony był na planie litery "L", obecnie na planie prostokąta, kryty dachem płaskim, o bezstylowej architekturze. Zabudowa gospodarcza pochodzi z okresu przebudowy pałacu - na jednym z budynków obok inicjałów FWT znajduje się data 1864. Wjazd na dziedziniec wiódł przez bramy budynek gospodarczy. Z dziedzińca zespołu rozciąga się widok na wieś, widoczna jest w oddali panorama Świdnicy. Za pałacem, od strony południowej przylegał niewielki park.
 
W tej chwili w dobrym stanie jest jedynie budynek. Niestety, ale pozostałe zabudowania po licznych pożarach oraz grabieżach są w stanie katastrofalnym i nadają się jedynie do rozbiórki
 
Krzyże Pokutne
 
We wrześniu 1999 roku podczas prac kanalizacyjnych w samym centrum Mokrzeszowa wykopano krzyż pokutny. Znajdował się on na głębokości ponad 2 m i w odległości około 3 m od chodnika i drogi głównej Świdnica - Świebodzice. Pracownicy nie zdając sobie sprawy co przedstawia ten "duży kamień" włożyli go koparką do wgłębienia w ziemi. Dopiero wiosną 2005 roku przez przypadek zauważył go jeden z mieszkańców wioski. Krzyż był już od kilku lat w centrum wsi, ale nikt nie zwracał na niego uwagi. Krzyż ten zapewne musiał leżeć pod ziemią ponad dwieście lat, gdyż nie są znane żadne opisy tego kamiennego znaleziska z relacji dawnych badaczy z XIX i poczatków XX wieku. Znaczne i masywne wymiary zabytku, brak rytu narzędzia, mogą świadczyć, że został on wykonany około XIV wieku.
 
Podjęto decyzję o konieczności zabezpieczenia tego obiektu. Postanowiono, że zostanie on wkopany na skwerze przed wejściem do kościoła (obok plebanii). Obok krzyża pokutnego ustawiono tablicę informacyjną.
 
Pomnik w centrum miejscowości
 
Najprawdopodobniej jest to tzw. Kriegerdenkmal – czyli pomnik wystawiony ku czci poległym mieszkańcom danej miejscowości w czasie I Wojny Światowej; był on zlokalizowany w jakimś charakterystycznym miejscu, (w przypadku Mokrzeszowa w ścisłym centrum wsi) i zaopatrzony w odpowiednią tablicę z inskrypcją (przeważnie były na niej wyryte nazwiska poległych żołnierzy).
 
 Z informacji z kilku przekazów wynikało, że pod spodem mogło być mauzoleum gdzie leżały prochy z pól bitewnych, chociaż ani Niemcy, ani mieszkańcy nie mieli w zwyczaju chować ludzi w innych miejscach niż cmentarz. I najczęściej tam zwłoki poległych związanych z walkami składano w pojedynczych grobach czy zbiorowych mogiłach.
 
Grobowiec w parku
 
 Przechadzając się po miejscowym parku oprócz oglądania fauny i flory można natrafić również na cenne zabytki sakralne.
 
Jest to grobowiec lub krypta, wg napisu istniejącego na obelisku „Ruhestätte” czyli miejsce spoczynku (wiecznego) oraz dane zmarłego - August Wilhelm Kramsta i jego daty: urodzenia oraz śmierci, co wskazuje na pomnik z tablicą nagrobną. Można domniemywać, że to miejsce jest tylko na pamiątkę po nim, ponieważ cała rodzina Kramsta wraz z jego szczątkami leży w mogile zbiorowej na cmentarzu w Świebodzicach. Niektóre źródła podają, że był skłócony z resztą rodziny i prawdopodobnie mieszkał w Mokrzeszowie, a reszta rodu w Świebodzicach. Była to bardzo bogata familia, mieli wokół pełno ziemi oraz fabryki w Świebodzicach jak również na całym Dolnym Śląsku.
 
Jeziorko Księżnej Daisy
 
Będąc w Mokrzeszowie warto wybrać się nad malownicze Jeziorko Daisy zwane również Jeziorkiem Zielonym położone na stokach góry Witosza na wys. 483 m n.p.m. (obecnie jest to teren rezerwatu przyrody - 7,1 ha).
 
Jadąc od strony Wałbrzycha należy skręcić w prawo, po czym dojedziemy do tzw. Mokrzeszowa Górnego. Po minięciu wsi za ostatnim budynkiem skręcamy również w prawo i po wspięciu się na pierwszą górkę kierujemy się w lewo (przy przepompowni gazu). Przechodzimy przez pierwszy pagórek i od razu zmienia się nam krajobraz na leśny. Wchodzimy do gęstego lasu mieszanego i po niedługim spacerku dochodzimy do skrzyżowania gdzie możemy już zauważyć piękną zielona taflę jeziorka.
 
Dawne sztolnie
 
Prawie nieznaną ciekawostką okolic jeziorka jest tzw. jaskinia (grota) Daisy - kilkudziesięciometrowa sztolnia XVIII-wiecznej kopalni srebra i ołowiu.
Możemy tu zwiedzić dwie sztolnie.
 
Większa ma długość 57 m, przy głębokości 24 m. Posiada trzy otwory. Jest to jedna długa upadowa sala, która następnie z powierzchnią łączy się pionowym szybem o wysokości 12 m, z którego odchodzi korytarz, zakończony trzecim otworem. Na ścianach sali w kilku miejscach występują białe nacieki w postaci niewielkich kaskad.
Druga sztolnia jest znacznie mniejsza i ma 19,5 m długości. Jest w całości pozioma. Za ciaśniejszym wejściem mamy prosty korytarz, od którego odchodzą trzy niewielkie odnogi.
 
A trzecia, jest bardzo mała, lecz bardzo ładna - wyłącznie dla tych, którzy nie boją się mocno pobrudzić.
 
 
 

Mateusz MykytyszynAbsolwent III liceum Ogólnokształcącego im. Mikołaja Kopernika w Wałbrzychu oraz Kolegium Nauczycielskiego w Wałbrzychu. Studiował także na Uniwersytecie Opolskim oraz Uniwersytecie Karola w Pradze. Od 1999 roku związany z wałbrzyskimi mediami. Przez wiele lat redaktor i wydawca „Nowych Wiadomości Wałbrzyskich” oraz „Tygodnika Wałbrzyskiego”. Publikował także w prasie regionalnej i ogólnopolskiej. W pracy dziennikarskiej szczególnie interesowały go zagadnienia lokalnej historii. Po czteroletniej emigracji w Stanach Zjednoczonych i powrocie do Polski, zajmował się głównie publicystyką telewizyjną oraz internetową. Wspólpracował z TV Wałbrzych, NBC i BBC. Założyciel, fundator oraz prezes Fundacji Księżnej Daisy von Pless zajmującej się upowszechnianiem historii Wałbrzycha i regionu. Inicjator ustanowienia roku 2013 Rokiem Księżnej Daisy von Pless na Dolnym Śląsku. W 2012 roku doprowadził do zakupu przez Fundację, kolekcji unikalnych, własnoręcznych listów księżnej Daisy oraz innych dokumentów pochodzących z zamku Książ. Interesuje się literaturą, kulturą, historią, ze szczególnym uwzględnieniem dziejów regionu. Włada biegle językami angielskim i czeskim. Na portalu będzie zajmował się nie tylko historią najsłynniejszej w historii mieszkanki ziemi wałbrzyskiej czyli księżnej Daisy von Pless, ale także tajemnicami związanymi z zamkiem Książ, ukrytymi skarbami dolnośląskich rodów arystokratycznych oraz tajemnicami wałbrzyskich i regionalnych zabytków. Łukasz Kazekwspółautor książek o obiekcie Riese, dziennikarz magazynu Wiedza i Życie, Inne Oblicza Historii, autor filmów Dziki Zachód, Kryptonim Olbrzym, współautor filmów Zapomnij o Kresach, Tajemnica Riese. Twórca reportaży dla TVP, TV Sudecka, TVN 24, TVN oraz magazynu Fokus Historia. Od 2004 r. przewodnik w kompleksie Włodarz, później za-ca dyrektora Pałacu w Jedlinka, przewodnik po kompleksie Osówka oraz Sztolniach Walimskich, inspektor do spraw turystyki w Gminie Walim, zarządzający Zamkiem Grodno. Ambasador Muzeum Historii Polski na Dolny Śląsk, organizator widowisk teatralno historycznych takich jak: -Ostania tajemnica Riese -Jedlinka -Riese pamięci Ofiar -Ludwikowice Kłodzkie Pomysłodawca i realizator projektu „Archiwum historii mówionej ziemi wałbrzyskiej. Stały współpracownik Fundacji im Jana Karskiego w Warszawie oraz Fundacji „świat, którego już nie ma” Pomysłodawca i autor trasy „Powojenny Walim” Na zdjęciach św pamięci Filipa Rozbickiego. Od 2014 roku radny w Gminie Walim i przewodniczący komisji kultury i turystyki w radzie gminy. Autor najnowszej książki Wspomnienia Wojciecha Szczeciniaka „Faszystowska mać”. Cały czas poszukuje ostatnich żyjących świadków z czasów II Wojny Światowej. Andrzej Gaikprzewodnik Turystyczny, Pilot Wycieczek, eksplorator. Od wielu lat badacz tajemnic związanych z Zamkiem Książ i kompleksem Riese. Członek wielu ekip eksploratorskich badających niedostępne kompleksy w Górach Sowich.Na co dzień przewodnik po Zamku Książ. Szef grupy przewodnickiej działającej w Zamku Książ. Twórca tras turystycznych po zamku oraz jego okolicach. Posiadający uprawnienia przewodnickie po wielu innych obiektach turystycznych. Współpracownik wielu wydawnictw i stacji telewizyjnych.Razem z Tadeuszem Słowikowskim jako pierwszy odkrył tajemnice 65 kilometra. Wielki orędownik rozwoju turystycznego Wałbrzych oraz jego okolic. Będzie opowiadał o historii Książa, losach jego mieszkańców, tajemnicach związanych z nazistowska przebudową zamku. Hannibal SmokePisarz, dziennikarz, fotoreporter, grafik (digital art) i geograf. Absolwent Uniwersytetu Wrocławskiego. Laureat Ogólnopolskiego Konkursu Literackiego im. Stefana Themersona. Autor bestsellerowego zbioru opowiadań Kompot ze świeżego nieboszczyka oraz magicznej trylogii kryminalnej osadzonej w scenerii Dolnego Śląska: Tusculum, Muzeum Prawdy i Emplarium – Książki Roku 2012 w internetowym plebiscycie KzK. Były publicysta Tygodnika Wałbrzyskiego, Expressu Wieczornego, Nowego Detektywa i Wirtualnej Polski. Ostatnio związany z Onet.pl. Regionalista zaangażowany w ratowanie dolnośląskiego pejzażu kulturowego, co dokumentuje publiczna autorska strona na facebooku: Hannibal Smoke: Emplarium i publiczny kanał filmowy na You Tube Hannibal Smoke. Damian Płońskiinformatyk, administrator Zloty-Pociag.com. Dba o sprawne działanie portalu, oraz kontakt w mediach społecznościowych. Damian BylinaGrafik komputerowy, specjalizujący się głównie w dziedzinie tworzenia grafiki 3D. Od kilku lat rozwija swoją pasję, realizując przy tym komercyjne projekty dla brandów ogólnopolskich.
Poznaj ich lepiej i czytaj najlepsze teksty w sieci:
Kontakt
Wizytówka
Pociąg ze Złotem odnaleziony - Wałbrzych - Złoty Pociąg Historia - Relacja Live - Na żywo - Najnowsze informacje Nowe fakty i zdjęcia - dobry hosting
MENU
Powód zgłoszenia komentarza:
Przepisz kod z obrazka:
[ZAMKNIJ]